Không có giấy phép lái xe phạt bao nhiêu theo nghị định mới?

Không có giấy phép lái xe phạt bao nhiêu là câu hỏi được tìm kiếm rất nhiều hiện nay. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe máy không có giấy phép lái xe bị phạt từ 2–8 triệu đồng, còn ô tô không có giấy phép lái xe bị phạt từ 18–20 triệu đồng, tùy loại phương tiện và quy định áp dụng.

1. Thế nào là không có giấy phép lái xe?

Không có giấy phép lái xe phạt bao nhiêu là thắc mắc của nhiều người khi bị kiểm tra giao thông, tuy nhiên để hiểu đúng mức xử phạt, cần xác định rõ thế nào là hành vi không có giấy phép lái xe theo quy định.

Không có giấy phép lái xe được hiểu là người điều khiển phương tiện chưa từng được cấp giấy phép hợp lệ hoặc sử dụng giấy phép không đúng hạng với loại xe đang điều khiển. Trong các trường hợp này, người lái xe bị coi là không đủ điều kiện tham gia giao thông.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển phương tiện cơ giới bắt buộc phải có giấy phép lái xe phù hợp với loại phương tiện sử dụng. Nếu không đáp ứng điều kiện này, hành vi sẽ bị xử phạt hành chính theo mức tương ứng.

Cần phân biệt rõ giữa lỗi không có giấy phép lái xe và lỗi không mang giấy phép lái xe. Việc không có giấy phép là vi phạm nghiêm trọng, mức phạt cao hơn nhiều so với trường hợp đã có giấy phép nhưng quên mang theo khi bị kiểm tra.

2. Mức phạt khi không có giấy phép lái xe

Không có giấy phép lái xe phạt bao nhiêu được quy định cụ thể theo từng loại phương tiện, căn cứ vào dung tích, công suất xe và mức độ nguy hiểm khi tham gia giao thông. Ngoài người trực tiếp điều khiển phương tiện, pháp luật còn xử phạt cả chủ xe nếu giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển.

Mức phạt đối với xe máy

Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy có dung tích đến 125 cm³ hoặc công suất điện không quá 11kW mà không có giấy phép lái xe sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đến 4.000.000 đồng.

Trường hợp điều khiển xe mô tô trên 125 cm³ hoặc mô tô ba bánh khi không có giấy phép lái xe phù hợp, mức phạt tăng lên từ 6.000.000 đến 8.000.000 đồng. Đây là nhóm vi phạm có mức xử phạt cao do nguy cơ mất an toàn giao thông lớn.

Mức phạt đối với ô tô

Đối với ô tô và các loại xe tương tự ô tô, hành vi điều khiển phương tiện khi không có giấy phép lái xe bị xử phạt rất nghiêm khắc. Người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 18.000.000 đến 20.000.000 đồng.

Mức phạt này được áp dụng nhằm tăng tính răn đe đối với hành vi vi phạm có nguy cơ gây tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Mức phạt đối với người giao xe cho người không có giấy phép lái xe

Ngoài người trực tiếp điều khiển phương tiện, người giao xe cũng phải chịu trách nhiệm nếu biết rõ hoặc để cho người không có giấy phép lái xe điều khiển phương tiện.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2025), chủ xe giao xe máy cho người không có giấy phép lái xe có thể bị phạt từ 8.000.000 đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân, hoặc từ 16.000.000 đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức.

Đối với ô tô, mức phạt đối với hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển có thể cao hơn, lên tới hàng chục triệu đồng, tùy thuộc vào quy định cụ thể và tính chất vi phạm được nêu tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm của chủ phương tiện trong việc bảo đảm an toàn giao thông.

3. Phân biệt không có giấy phép lái xe và không mang giấy phép lái xe

Nhiều người khi bị kiểm tra giao thông thường nhầm lẫn giữa việc không có giấy phép lái xe và không mang giấy phép lái xe. Trên thực tế, đây là hai hành vi vi phạm khác nhau và mức xử phạt cũng hoàn toàn khác.

Không có giấy phép lái xe là trường hợp người điều khiển phương tiện chưa từng được cấp giấy phép hợp lệ hoặc sử dụng giấy phép không đúng hạng với loại xe đang điều khiển. Đây là vi phạm nghiêm trọng và bị áp dụng mức phạt cao theo quy định.

Trong khi đó, không mang giấy phép lái xe là tình huống người điều khiển đã có giấy phép hợp lệ nhưng quên mang theo khi tham gia giao thông. Hành vi này vẫn bị xử phạt nhưng mức phạt thấp hơn nhiều so với việc không có giấy phép.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, việc phân biệt rõ hai lỗi này giúp người tham gia giao thông hiểu đúng quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

4. Không có giấy phép lái xe có bị tạm giữ phương tiện không?

Không có giấy phép lái xe phạt bao nhiêu không chỉ liên quan đến tiền phạt mà còn khiến nhiều người lo ngại về việc có bị giữ xe hay không khi bị kiểm tra giao thông.

Theo quy định xử phạt vi phạm giao thông đường bộ, trong một số trường hợp nhất định, lực lượng chức năng có quyền tạm giữ phương tiện để xác minh tình tiết vi phạm và bảo đảm việc chấp hành quyết định xử phạt.

Việc tạm giữ phương tiện thường áp dụng khi người vi phạm không xuất trình được giấy tờ cần thiết, không xác định được nhân thân rõ ràng hoặc cần ngăn chặn hành vi vi phạm tiếp diễn. Thời hạn tạm giữ được thực hiện theo quy định cụ thể của Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Sau khi hoàn tất thủ tục xử phạt và đáp ứng đầy đủ yêu cầu theo quy định, người vi phạm sẽ được nhận lại phương tiện theo đúng trình tự pháp luật.

5. Không có giấy phép lái xe gây tai nạn xử lý thế nào?

Khi người điều khiển phương tiện không có giấy phép lái xe và gây tai nạn giao thông, việc xử lý sẽ nghiêm khắc hơn, bởi hành vi vi phạm điều kiện lái xe và hậu quả tai nạn được xem xét độc lập nhưng song song theo quy định pháp luật.

Trách nhiệm hành chính

Trường hợp gây tai nạn nhưng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm vẫn bị xử phạt hành chính về lỗi không có giấy phép lái xe. Cụ thể, xe máy bị phạt từ 2–8 triệu đồng, còn ô tô bị phạt từ 18–20 triệu đồng, tùy loại phương tiện điều khiển. Mức phạt này vẫn được áp dụng kể cả khi vụ tai nạn không gây thiệt hại nghiêm trọng.

Trách nhiệm hình sự

Nếu vụ tai nạn gây thương tích nặng, thiệt hại lớn về tài sản hoặc làm chết người, người điều khiển phương tiện không có giấy phép lái xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, khung hình phạt cao nhất có thể lên đến 15 năm tù. Việc không có giấy phép lái xe được xem là tình tiết thể hiện lỗi nghiêm trọng, làm tăng mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.

Trách nhiệm dân sự (bồi thường)

Bên cạnh các hình thức xử phạt trên, người gây tai nạn còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại dân sự cho người bị nạn theo quy định, bao gồm chi phí điều trị, tổn thất tài sản và các chi phí phát sinh hợp lý khác.

Trách nhiệm của chủ xe khi người mượn xe gây tai nạn

Trong trường hợp chủ xe giao hoặc cho mượn phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển và người này gây tai nạn, chủ xe có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý liên đới. Ngoài việc bị xử phạt hành chính về hành vi giao xe sai quy định, chủ xe còn có thể cùng người gây tai nạn bồi thường thiệt hại dân sự nếu xác định có lỗi trong việc giao xe.

Nếu chứng minh được chủ xe biết rõ người mượn không có giấy phép lái xe nhưng vẫn giao phương tiện, hành vi này có thể bị xem xét ở mức xử lý nghiêm khắc hơn. Ngược lại, trường hợp chủ xe đã kiểm tra giấy phép hợp lệ hoặc bị người mượn che giấu, gian dối thông tin, trách nhiệm pháp lý sẽ được xem xét tùy từng tình huống cụ thể.

6. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những thắc mắc phổ biến liên quan đến lỗi không có giấy phép lái xe mà nhiều người gặp phải khi tham gia giao thông.

Chưa thi bằng lái mà chạy xe có bị phạt không?

Có. Người điều khiển phương tiện khi chưa được cấp giấy phép lái xe hợp lệ vẫn bị xử phạt như hành vi không có giấy phép, kể cả trường hợp đang trong quá trình học hoặc chuẩn bị thi.

Có giấy phép lái xe nhưng không đúng hạng có bị xử phạt không?

Có. Trường hợp sử dụng giấy phép không phù hợp với loại xe đang điều khiển được coi là không đủ điều kiện lái xe và bị xử phạt theo quy định tương ứng.

Người nước ngoài lái xe tại Việt Nam không có giấy phép hợp lệ bị xử phạt thế nào?

Người nước ngoài nếu không có giấy phép lái xe hợp lệ theo quy định của Việt Nam hoặc không có giấy phép quốc tế được công nhận vẫn bị xử phạt như công dân trong nước.

Lỗi không có giấy phép lái xe có bị phạt nguội không?

Thông thường, lỗi này không áp dụng phạt nguội vì cần kiểm tra trực tiếp giấy tờ của người điều khiển phương tiện. Tuy nhiên, vẫn có thể bị xử lý nếu phát hiện trong quá trình điều tra tai nạn hoặc kiểm tra hành chính.

Kết luận

Không có giấy phép lái xe phạt bao nhiêu đã được quy định cụ thể tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, với mức xử phạt cao và nhiều hệ quả pháp lý đi kèm nếu xảy ra vi phạm. Việc chủ động tìm hiểu quy định và đảm bảo có giấy phép lái xe hợp lệ trước khi tham gia giao thông là cách hiệu quả nhất để tránh rủi ro không đáng có.