Có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ không?

Không, người điều khiển phương tiện không được quay đầu xe khi đèn tín hiệu đang đỏ, trừ trường hợp có hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, hoặc có đèn tín hiệu, biển báo cho phép quay đầu riêng theo quy định. Theo quy định hiện hành và căn cứ Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi quay đầu khi đèn đỏ không đúng quy định sẽ bị xử phạt như lỗi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông.

1. Có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ không?

Có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ không là câu hỏi nhiều người quan tâm khi tham gia giao thông. Câu trả lời là không, nếu tại nút giao chỉ có đèn đỏ thông thường và không kèm theo biển báo, đèn mũi tên hoặc hiệu lệnh cho phép. Khi đèn đỏ bật sáng, người điều khiển phương tiện phải dừng trước vạch dừng và không được đi vào khu vực giao nhau.

Theo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, đèn đỏ mang ý nghĩa cấm đi. Hành vi quay đầu trong thời điểm này thường buộc phương tiện phải vượt quá vạch dừng, nên bị xem là không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu.

Căn cứ Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người không chấp hành tín hiệu đèn giao thông sẽ bị xử phạt hành chính và có thể bị trừ điểm giấy phép lái xe tùy theo loại phương tiện. Vì vậy, nếu không có căn cứ hợp pháp cho phép, việc quay đầu khi đèn đỏ là hành vi vi phạm.

2. Những trường hợp được phép quay đầu khi đèn đỏ

Để xác định có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ hay không, cần căn cứ vào hệ thống báo hiệu tại từng giao lộ cụ thể. Dưới đây là các trường hợp được phép thực hiện hợp pháp.

Có đèn mũi tên xanh cho phép rẽ trái hoặc quay đầu

Trong trường hợp đèn chính đang đỏ nhưng có đèn mũi tên màu xanh cho phép rẽ trái, người điều khiển phương tiện được di chuyển theo hướng mũi tên. Nếu thiết kế nút giao cho phép quay đầu theo hướng rẽ trái đó thì vẫn hợp lệ. Khi đó, việc thực hiện không bị xem là vi phạm tín hiệu đèn.

Có biển báo hoặc làn đường riêng cho quay đầu

Nếu tại ngã tư có biển chỉ dẫn nơi quay đầu hoặc bố trí làn đường riêng dành cho quay đầu trước vạch dừng, người điều khiển phương tiện được phép thực hiện theo đúng hướng dẫn. Trong tình huống này, việc đánh giá có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ phụ thuộc vào hệ thống biển báo và vạch kẻ đường cụ thể tại điểm giao nhau.

Có hiệu lệnh của cảnh sát giao thông

Theo nguyên tắc thứ tự hiệu lực của hệ thống báo hiệu đường bộ, hiệu lệnh của người điều khiển giao thông có giá trị cao hơn đèn tín hiệu và biển báo. Vì vậy, nếu được cảnh sát giao thông ra hiệu cho phép quay đầu dù đèn đỏ đang bật sáng thì vẫn được thực hiện và không bị xử phạt.

Ngoài các trường hợp nêu trên, nếu tự ý quay đầu khi đèn đỏ sẽ bị xem là không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông và bị xử lý theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

3. Quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ bị phạt bao nhiêu và trừ bao nhiêu điểm?

Sau khi làm rõ có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ hay không trong từng trường hợp cụ thể, nếu người điều khiển phương tiện tự ý thực hiện khi không được phép thì sẽ bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP và áp dụng cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe.

Đối với ô tô

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 18.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu không gây tai nạn giao thông.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 22.000.000 đồng nếu gây tai nạn giao thông.

Về điểm giấy phép lái xe:

• Vi phạm thông thường: trừ 4 điểm.
• Nếu gây tai nạn giao thông: trừ 10 điểm.

Đối với xe máy

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng nếu không gây tai nạn giao thông.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng nếu gây tai nạn giao thông.

Về điểm giấy phép lái xe:

• Vi phạm thông thường: trừ 4 điểm.
• Nếu gây tai nạn giao thông: trừ 10 điểm.

Như vậy, ngoài tiền phạt ở mức cao, người vi phạm còn có thể bị trừ điểm đáng kể trên giấy phép lái xe, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền điều khiển phương tiện trong thời gian tiếp theo.

4. Phân biệt quay đầu khi đèn đỏ và rẽ phải khi đèn đỏ

Khi tìm hiểu có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ, nhiều người đồng thời nhầm lẫn với hành vi rẽ phải khi đèn đỏ. Tuy nhiên, đây là hai tình huống pháp lý khác nhau và điều kiện áp dụng cũng không giống nhau.

Rẽ phải khi đèn đỏ có hợp pháp không?

Người điều khiển phương tiện chỉ được rẽ phải nếu có một trong các căn cứ sau:

• Có biển báo cho phép rẽ phải khi đèn đỏ.
• Có đèn tín hiệu phụ mũi tên màu xanh.
• Có làn đường hoặc vạch kẻ riêng dành cho rẽ phải.
• Có hiệu lệnh của cảnh sát giao thông.

Nếu không thuộc các trường hợp trên mà vẫn di chuyển thì bị xem là không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông và bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Khác biệt giữa quay đầu và rẽ phải

Quay đầu là hành vi đổi hướng 180 độ, thường phải đi vào khu vực giao nhau và cắt qua nhiều hướng lưu thông. Trong khi đó, rẽ phải chỉ là chuyển hướng sang nhánh đường bên phải và mức độ xung đột giao thông thấp hơn.

Chính vì tính chất phức tạp và nguy cơ va chạm cao hơn, hành vi quay đầu khi đèn đỏ nếu không có tín hiệu cho phép sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Người điều khiển phương tiện cần quan sát kỹ hệ thống báo hiệu tại nút giao để tránh vi phạm.

5. Các tình huống thực tế dễ gây nhầm lẫn khi quay đầu tại ngã tư

Khi tìm hiểu có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ, nhiều người thường nhầm lẫn do cách bố trí giao lộ khác nhau ở từng tuyến đường. Dưới đây là những tình huống phổ biến dễ dẫn đến vi phạm.

Có điểm quay đầu nằm trước ngã tư

Một số tuyến đường lớn bố trí điểm quay đầu ở đoạn đường trước ngã tư, tách khỏi khu vực có đèn tín hiệu. Khi đó, xe có thể quay đầu tại khoảng mở của dải phân cách mà không cần đi vào phần giao lộ đang có đèn đỏ.

Nếu vị trí này có biển báo rõ ràng và không phải vượt qua vạch dừng, người điều khiển phương tiện có thể thực hiện theo hướng dẫn mà không bị xem là vượt đèn đỏ. Ngược lại, nếu phải đi vào khu vực giao nhau khi đèn đang đỏ thì vẫn bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Điểm quay đầu nằm sau vạch dừng

Nếu vị trí quay đầu nằm sau vạch dừng hoặc bên trong khu vực giao lộ, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải chờ đèn xanh. Trường hợp vẫn di chuyển khi đèn đỏ sẽ bị xử lý như lỗi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Đường vắng, không có phương tiện

Nhiều người cho rằng khi đường vắng có thể linh hoạt quay đầu. Tuy nhiên, pháp luật không căn cứ vào mật độ giao thông. Chỉ cần thực hiện hành vi khi đèn đỏ mà không có tín hiệu cho phép thì vẫn bị xử phạt.

Trường hợp đèn vàng

Đèn vàng là tín hiệu chuẩn bị chuyển sang đèn đỏ. Nếu phương tiện đã vượt qua vạch dừng trước khi đèn chuyển đỏ thì được phép tiếp tục di chuyển. Nếu còn đứng trước vạch dừng thì phải dừng lại, không được tăng tốc để quay đầu.

Những tình huống trên cho thấy người tham gia giao thông cần quan sát kỹ biển báo, vạch kẻ đường và vị trí thực tế của điểm quay đầu để tránh vi phạm và bị xử lý theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

6. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những thắc mắc phổ biến của người tham gia giao thông liên quan đến hành vi quay đầu khi gặp đèn đỏ và cách xử lý theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ khi đường vắng không?

Không. Pháp luật không phân biệt đường đông hay vắng. Nếu không có biển báo, đèn mũi tên hoặc hiệu lệnh cho phép thì vẫn bị xem là không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông và bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Quay đầu nhưng chưa vượt qua vạch dừng có bị phạt không?

Nếu xe chưa vượt qua vạch dừng và chưa đi vào khu vực giao nhau thì chưa bị xem là vi phạm. Tuy nhiên, nếu quay đầu buộc phải vượt vạch dừng khi đèn đỏ đang bật sáng thì vẫn bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Quay đầu khi đèn đỏ có bị phạt nguội không?

Có. Nếu hành vi được ghi nhận qua camera giám sát giao thông hoặc thiết bị nghiệp vụ, người vi phạm vẫn bị xử phạt theo quy định, kể cả khi không bị dừng xe tại chỗ.

Xe máy và ô tô có mức phạt khác nhau không?

Có. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với ô tô cao hơn so với xe máy và đều kèm theo hình thức trừ điểm giấy phép lái xe. Trường hợp gây tai nạn giao thông, mức xử phạt sẽ tăng nặng theo khung quy định.

Kết luận

Có được quay đầu xe ở ngã tư đèn đỏ hay không phụ thuộc vào việc có tín hiệu, biển báo hoặc hiệu lệnh cho phép tại giao lộ. Nếu tự ý quay đầu khi đèn đỏ mà không thuộc trường hợp hợp pháp, người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.